Cholesterol en eten

Cholesterol verlagen met voeding

  • Verzadigd vet laat je LDL het meest stijgen.
  • Vezels en onverzadigd vet helpen het omlaag.
  • Snapkin laat bij elke maaltijd zien hoeveel verzadigd vet en vezels erin zitten. Eén foto is genoeg.
Het dagscherm van Snapkin: 23 van 25 gram vezels en 65 van 30 gram verzadigd vet.
Schattingen uit je foto. De meters tonen algemene richtwaarden, zoals 10% van je caloriedoel. Geen behandeldoel van je arts.

Geen kaart nodig voor de eerste 3 dagen. €9.99 per maand of €99.99 €49.99 per jaar, via de app.lanceringsprijs, voor korte tijd

Wat er gebeurt

Wat er in je bloed gebeurt

  • 1.Cholesterol is een vetachtige stof. Je lichaam heeft het nodig om cellen en hormonen te maken. Het grootste deel maakt je lever zelf. Een klein deel komt uit je eten.
  • 2.LDL brengt cholesterol door je bloed. Te veel LDL kan blijven plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat heet slagaderverkalking. Het kan leiden tot een hartinfarct of een beroerte.
  • 3.HDL brengt cholesterol terug naar je lever. Daar wordt het afgebroken.
  • 4.Je voelt het meestal niet. Je huisarts meet het met een bloedtest.

Het wordt vaak te hoog door te veel verzadigd vet, overgewicht of te weinig bewegen. Soms door een ziekte, zoals diabetes. En soms zit het in de familie: ongeveer 1 op de 250 mensen heeft een erfelijk hoog cholesterol.

Wat helpt

Wat helpt, en hoeveel

Je eten aanpassen kan je cholesterol met zo'n 10 tot 20% verlagen. Dat zegt de Hartstichting. Dit doet het meest.

5 tot 10% en minder dan 5% is hoeveel lager je LDL wordt, volgens de Europese richtlijn voor cholesterol (ESC/EAS 2019).

5 tot 10%

Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet

Ruil boter, vette kaas en worst voor olie, halvarine, noten en vis.

In 74 proeven daalde het LDL 0,055 mmol/L voor elke 1% van je calorieën die van verzadigd vet naar meervoudig onverzadigd vet ging. Van 13% naar 7% is dan ongeveer 0,33 mmol/L. Dat laatste is onze eigen rekensom.

5 tot 10%

Meer vezels

De richtlijn zegt 25 tot 40 gram per dag. Uit haver, peulvruchten, volkoren, groente en fruit.

Over haver is het meest bekend. Ongeveer 3,5 gram bèta-glucaan per dag gaf in 58 proeven 0,19 mmol/L lager LDL. Snapkin telt al je vezels samen, niet de bèta-glucaan apart.

5 tot 10%

Afvallen, als je te zwaar bent

Voor elke 10 kilo minder daalt je LDL ongeveer 0,2 mmol/L.

5 tot 10%

Plantensterolen

Ze zitten in speciale margarines en drankjes. 1,5 tot 2,4 gram per dag maakt je LDL 7 tot 10% lager. 2,5 tot 3 gram per dag 10 tot 12,5%.

Alleen bedoeld als je cholesterol omlaag moet. Overleg eerst met je huisarts.

apart onderzocht

Filterkoffie

Filterkoffie, oploskoffie en pads: geen probleem. Espresso en cupjes: 2 tot 3 per dag. Cafetière en gekookte koffie: zo weinig mogelijk.

In een Nederlandse proef gaven 5 tot 6 koppen cafetièrekoffie per dag 0,26 mmol/L hoger LDL dan filterkoffie.

minder dan 5%

Minder cholesterol uit eten

Eieren en orgaanvlees hebben veel cholesterol. Het telt mee, maar minder dan verzadigd vet.

Gezonde mensen kunnen tot één ei per dag eten. Met een hoog cholesterol raden Amerikaanse hartartsen aan om voorzichtig te zijn.

Dit zijn gemiddelden uit verschillende studies. Je kunt ze niet bij elkaar optellen.

Niet aangeraden

Rode gist rijst. Het kan je cholesterol verlagen. Maar de hoeveelheid werkzame stof verschilt, er kunnen schadelijke stoffen in zitten en het kan bijwerkingen geven. De Hartstichting en Thuisarts raden het af.

Andere supplementen. De Europese richtlijn raadt supplementen zonder bewezen effect af.

Soms is eten niet genoeg

Is je risico hoog, is je totale cholesterol 8 of hoger, of zit het in de familie? Dan krijg je meestal ook medicijnen. Dat is normaal. Overleg altijd met je huisarts.

Waar het zit

Waar zit verzadigd vet in?

Grammen verzadigd vet per portie. Met een ruil die minder heeft.

PortieVerzadigd vetRuil voor
Op brood
Roomboter, op 1 boterham 5 g2,7 ghalvarine 0,5 g
Goudse kaas 48+, 1 plak 20 g4,0 g30+ kaas 2,3 g of hummus 0,8 g
Salami, 1 plak 15 g2,0 gkipfilet 0,2 g
Hagelslag puur 15 g1,4 g
Leverworst 15 g1,3 g
Pindakaas, 100% pinda 15 g1,1 ghet meeste vet is niet verzadigd
Croissant 45 g5,9 gvolkorenboterham 0,2 g
Ontbijt en drinken
Glas volle melk 200 ml4,4 ghalfvolle 1,8 g of magere melk 0,2 g
Volle yoghurt 150 g2,7 gmagere yoghurt 0,1 g
Ei 55 g1,7 gwel 194 mg cholesterol
Havermout 40 g0,4 gen 4,4 g vezels
Koffieroom 7 g0,9 ghalfvolle koffiemelk 0,2 g
Warm eten
Rookworst 100 g9,6 gkipfilet 0,6 g of bruine bonen 0,1 g
Gehakt, half-om-half 100 g6,9 g
Bakken in roomboter 10 g5,4 golijfolie 1,5 g of vloeibaar bak-en-braad 0,9 g
Friet 150 g5,2 g
Zalm 100 g2,3 ghet meeste vet is niet verzadigd
Tussendoor
Pure chocolade 25 g5,1 g
Slagroom, 1 eetlepel 15 g3,5 g
Chips 25 g2,1 gongezouten noten 1,6 g
Kokosolie 10 g8,4 golijfolie 1,5 g

Bron: NEVO-online versie 2025/9.0, RIVM, Bilthoven. Oranje is 4 gram of meer per portie.

Een voorbeeld

Vijf ruilingen, 30 gram minder

Vijf producten die veel mensen op een dag eten. Elk geruild voor iets met minder verzadigd vet, in dezelfde hoeveelheid. Alles in grammen verzadigd vet. De rest van wat je eet komt er nog bij.

  1. Roomboter op 4 boterhammen, 20 g → halvarine10,7 → 2,1
  2. 2 plakken 48+ kaas, 40 g → hummus8,0 → 1,7
  3. Glas volle melk, 200 ml → halfvolle4,4 → 1,8
  4. Bakken in roomboter, 10 g → olijfolie5,4 → 1,5
  5. Rookworst, 100 g → kipfilet9,6 → 0,6

38 g → 8 g verzadigd vet, uit deze vijf

Hoeveel mag je per dag? Minder dan 10% van je calorieën. Bij 2.000 kcal is dat 22 gram. Bij een hoog cholesterol raadt de Europese richtlijn minder dan 7% aan. Bij 2.000 kcal is dat 16 gram.

In de app

Zo zie je het in Snapkin

Je hoeft niets op te zoeken of te wegen. Eén foto per maaltijd is genoeg.

  1. Een ontbijt van twee boterhammen met hagelslag en een glas melk in Snapkin: 509 kcal, met 11 gram verzadigd vet, 3 gram vezels en 37 milligram cholesterol.

    1 Maak een foto

    Snapkin schat wat erin zit. Ook verzadigd vet, vezels en cholesterol. Tik op een maaltijd om alles te zien.

  2. Het scherm Jouw meters in Snapkin, met Vezels en Verzadigd vet gekozen.

    2 Zet je meters aan

    Ga naar Instellingen en dan Jouw meters. Kies Vezels en Verzadigd vet. Tik op Bewaren.

  3. Het dagscherm van Snapkin: 23 van 25 gram vezels en 65 van 30 gram verzadigd vet, na hagelslag, kaas en ham, een stroopwafel en stamppot met rookworst.

    3 Kijk naar je dag

    Vezels moeten omhoog. Verzadigd vet blijft onder je grens. Deze dag zit op 65 van de 30 gram. Morgen een andere boterham.

Wat Snapkin niet doet

  • Snapkin meet niets in je bloed. Het schat uit een foto wat je eet.
  • De grens voor verzadigd vet is de algemene grens: 10% van je caloriedoel. Bij een hoog cholesterol raadt de Europese richtlijn minder dan 7% aan. Houd dan zelf een lager getal aan, of vraag het je huisarts.
  • Snapkin is geen behandeling. Het laat zien wat je eet, zodat je kunt kiezen.
  • Helpt bijhouden? Het bewijs is mager. In een proef met 210 mensen aten mensen die hun eten elektronisch bijhielden minder verzadigd vet dan mensen met een papieren dagboek. In een proef met 57 mensen ging het LDL in de app-groep juist iets omhoog.

Geen kaart nodig voor de eerste 3 dagen. €9.99 per maand of €99.99 €49.99 per jaar, via de app.lanceringsprijs, voor korte tijd

Vragen

Wat verlaagt je cholesterol het snelst?

Van wat je zelf met eten doet, helpt minder verzadigd vet het meest. Plantensterolen werken binnen 2 tot 3 weken, maar zijn alleen bedoeld als je cholesterol omlaag moet. Overleg eerst met je huisarts.

Welk broodbeleg is goed bij een hoog cholesterol?

Beleg met weinig verzadigd vet. Hummus heeft 0,8 gram per portie, kipfilet 0,2 gram. Neem 30+ kaas in plaats van 48+, en halvarine in plaats van roomboter.

Is pindakaas gezond vet?

Pindakaas van 100% pinda heeft 49 gram vet per 100 gram. Daarvan is 7 gram verzadigd. Het meeste vet is dus niet verzadigd.

Mag ik nog eieren eten?

Cholesterol uit eten telt minder mee dan verzadigd vet. Gezonde mensen kunnen tot één ei per dag eten. Met een hoog cholesterol: wees voorzichtig, en vraag het je huisarts.

Welke koffie is het beste?

Filterkoffie, oploskoffie en pads. Espresso en cupjes: 2 tot 3 per dag. Cafetière en gekookte koffie zo weinig mogelijk.

Hoeveel verzadigd vet mag ik per dag?

Minder dan 10% van je calorieën, en minder dan 7% bij een hoog cholesterol. Bij 2.000 kcal is dat 22 en 16 gram.

Helpt rode gist rijst?

Het kan je cholesterol verlagen, maar het wordt afgeraden. De hoeveelheid werkzame stof verschilt, er kunnen schadelijke stoffen in zitten en het kan bijwerkingen geven.

Kan Snapkin mijn cholesterol meten?

Nee. Snapkin schat wat je eet uit een foto. Je cholesterol meet je huisarts met een bloedtest.

Dit is geen medisch advies. Volg het advies van je huisarts. Alle bronnen en cijfers, in het Engels.